Privedeny rezul'taty anatomo-morfologicheskogo issledovaniya novykh nakhodok ostatkov trupov iskopaemykh sherstistykh nosorogov, naidennykh v 2007 g. v nizov'yakh r. Kolyma. Novye dannye pozvolyayut utochnit' osobennosti stroeniya i razmery otdel'nykh chastei tela i organov iskopaemogo nosoroga, sdelat' ryad zaklyuchenii o spetsifike adaptirovannosti etogo vida k kholodnomu klimatu lednikovogo perioda. Obsuzhdayutsya rezul'taty sporovo-pyl'tsevogo analiza soderzhimogo zheludka sherstistogo nosoroga, obitavshego v period karginskogo mezhlednikov'ya pozdnego pleistotsena. Ustanovleno, chto osnovu pitaniya etogo vida sostavlyali travyanistye rasteniya (zlaki i bogatoe raznotrav'e).

Spisok literatury

1. Boeskorov G.G., Bakulina N.T., Davydov S.P., Shchelchkova M.V., Solomonov N.G., 2011. Issledovaniya pyl'tsy i spor iz zheludka iskopaemogo sherstistogo nosoroga s nizov'ev reki Kolymy // Doklady RAN. T. 436. № 1. S. 133–135.
2. Boeskorov G.G., Isakova L.F., 1999. Kollektsii chetvertichnykh mlekopitayushchikh v Irkutskom oblastnom kraevedcheskom muzee // Kraevedcheskie zapiski. Vyp. 6. S. 14–28.
3. Boeskorov G.G., Lazarev P.A., Bakulina N.T., Shchelchkova M.V., Davydov S.P., Solomonov N.G., 2009. Predvaritel'nye dannye o nakhodke mumifitsirovannogo trupa iskopaemogo sherstistogo nosoroga v nizov'yakh reki Kolymy // Doklady RAN. T. 424. № 4. S. 570–573.
4. Velichko A.A., 1973. Prirodnyi protsess v pleistotsene. M.: Nauka. 256 s.
5. Velichko A.A., Zelikson E.M., 2001. Landshaftno-klimaticheskie usloviya i resursnaya osnova sushchestvovaniya mamonta // Mamont i ego okruzhenie: 200 let izucheniya. M.: GEOS. S. 188–199.
6. Vereshchagin N.K., 1977. Tafonomicheskie zamechaniya // Fauna i flora antropogena Severo-Vostoka Sibiri. L.: Nauka. S. 79–84. – 1979. Pochemu vymerli mamonty? L.: Nauka. Leningr. otd. 196 s.
7. Vereshchagin N.K., Tikhonov A.N., 1990. Ekster'er mamonta. Yakutsk: IM SO AN SSSR. 40 s.
8. Garutt V.E., Metel'tseva E.P., Tikhomirov B.A., 1970. Novye dannye o pitanii sherstistogo nosoroga v Sibiri // Severnyi Ledovityi okean i ego poberezh'e v kainozoe. L.: Gidrometeoizdat. S. 113–125.
9. Garutt N.V., 2001. K istorii izucheniya sherstistogo nosoroga Coelodonta antiquitatis (Blumenbach, 1799) // Mamont i ego okruzhenie: 200 let izucheniya. M.: GEOS. S. 23–33.
10. Garutt N.V., Boeskorov G.G., 2001. Sherstistye nosorogi: k istorii roda // Mamont i ego okruzhenie: 200 let izucheniya. M.: GEOS. S. 157–167.
11. Karavaev M.N., Skryabin S.Z., 1971. Rastitel'nyi mir Yakutii. Yakutsk: Yakutskknigoizdat. 128 s.
12. Kuz'mina I.E., 1977. O proiskhozhdenii i istorii teriofauny Sibirskoi Arktiki // Fauna i flor antropogena Severo-Vostoka Sibiri. L.: Nauka. S. 18–53.
13. Lazarev P.A., Boeskorov G.G., Tomskaya A.I., Garutt N.V., Vasil'ev E.M., Kasparov A.K., 1998. Mlekopitayushchie antropogena Yakutii. Yakutsk: YaNTs SO RAN. 167 s.
14. Lazarev P.A., Tirskaya N.F., 1975. Ob ostatkakh sherstistogo nosoroga v sele Churapcha (Tsentral'naya Yakutiya) i o sporovo-pyl'tsevykh spektrakh vmeshchayushchikh ikh otlozhenii // Palinologicheskie materialy k stratigrafii osadochnykh otlozhenii Yakutii. Yakutsk: YaF SO AN SSSR. S. 66–72.
15. Nasimovich A.A., 1955. Rol' rezhima snezhnogo pokrova v zhizni kopytnykh zhivotnykh na territorii SSSR. M.: AN SSSR. 401 s.
16. Formozov A.N., 1946. Snezhnyi pokrov kak faktor sredy, ego znachenie v zhizni mlekopitayushchikh i ptits SSSR // Materialy k poznaniyu fauny i flory SSSR. M.: Mosk. ob-vo ispyt. prirody. 152 s.
17. Chernova O.F., Sher A.V., Garutt N.V., 1998. Morfologiya rogov sherstistogo nosoroga (Coelodonta antiquitatis) // Zool. zhurn. T. 77. № 1. S. 66–79.
18. Cherskii I.D., 1879. Opisanie golovy sibirskogo nosoroga, naidennoi v 1877 godu v Verkhoyanskom okruge // Izv. Vostochno-Sibirskogo otd. Imp. russ. geogr. ob-va. T. 10. № 1–2. S. 36–59.
19. Sher A.V., 1971. Mlekopitayushchie i stratigrafiya pleistotsena Krainego Severo-Vostoka SSSR i Severnoi Ameriki. M.: Nauka. 310 s.
20. Sher A.V., 1997. Prirodnaya perestroika v vostochno-sibirskoi Arktike na rubezhe pleistotsena i golotsena i ee rol' v vymiranii mlekopitayushchikh i stanovlenii sovremennykh ekosistem (soobshchenie 1) // Kriosfera Zemli. № 1. S. 21–29.
21. Yudichev Yu.F., Efimov S.I., Khonin G.A., 2003. Anatomiya domashnikh zhivotnykh. T. 1. Omsk: OmGAU. S. 278–281.
22. Yukagirskii mamont, 2007. SPb: SPbGU. 252 s.
23. Besesek M., Radu V.A., Lascu V., 2010. Discovery of a new decorated palaeolitihic cave (Pestera Coliboaia) in Romania, Bihor Department // International newsletter on rock art. V. 57. P. 8–11.
24. Boeskorov G.G., 2001. Woolly rhino (Coelodonta antiquitatis) distribution in Northeast Asia // Deinsea. № 8. P. 15–20.
25. Borsuk-Byalynicka M., 1973. Studies on the Pleistocene rhinoceros Coelodonta antiquitatis (Blumenbach) // Palaentologia Polonica. № 29. P. 4–97.
26. Brandt F.F., 1849. Die rhinocerotis antiquitatis seu tichorini, seu Pallasii structura externa er Osteologica observations a reliquiis, quae in museis Petro-politanis servantu erutae // Mem. Acad. Imper. Sci. Ser. 6. № 5. 87 s.
27. Chauvet J.-M., Brunel-Deschamps E., Hillaire C., 1995. La Grotte Chauvet a Vallon-Pont-d'Arc. Paris: Arts rupestres. 119 p.
28. Davydov S.P., Boeskorov G.G., Sher A.V., Bakulina N.T., Davydova A.I., Shchelchkova M.V., 2009. Mammoth fauna burial places of the north-east Kolyma Lowland submontane zone // International Conference “Environment development of East Asia in Pleistocene – Holocene (Boundaries, factors, stages of human mastering)”. Vladivostok. R. 81–84.
29. Fortelius M., 1983. The morphological and paleobiological significance of the horns of Coelodonta antiquitatis (Mammalia: Rhinocerotidae) // J. of Vertebrate Paleontology. № 3(2). P.125–135.
30. Garutt N.W., 1998. Newe Angaben uber die Horner des Haarnashorns Coelodonta antiquitatis (Blumenbach, 1799) // Deinsea. № 4. S. 25–39.
31. Garutt W.E., 1964. Das Mammut Mammuthus primigenius (Blumenbach). Stuttgart: Cosmos Verlag. 140 s.
32. Groves C.P., 1982. Asian rhinoceroses: down but not out // Malayan Naturalist. V. 36. № 1. P. 11–22.
33. Groves C.P., Kurt F., 1972. Dicerorhinus sumatrensis // Mammalian species. № 21. P. 1–6.
34. Heller E., 1913. The white rhinoceros // Smithsonian Miscellaneous Collection. V. 61. № 1. P. 1–56.
35. Kubiak H., 1969. Uber die Bedeutung der Kadaver des Wollhaarnashorns von Starunia // Ber. deutsch. Ges. geol. Wiss. A. Geol. Palaont. V. 14. № 3. S. 345–347.
36. Laurie W.A., Lang E.M., Groves C.P., 1984. Rhinoceros unicornis // Mammalian species. № 211. P. 1–6.
37. Leroi-Gourhan A., 1984. Grotte de Lascaux, in : L'Art des cavernes. Atlas des grottes ornée paléolithiques françaises. Paris: Ministère de la culture. P. 180–200.
38. Niezabitowski E., Bayger J., Hoyer H., Kjernik E. et al., 1914. Wykopaliska Starunskie slon mamut (Elephas primigenius Blum.) nosorozec wlochaty (Rhinoceros antiquitatis Blum., Rh. tichorhinus Fisch.) wraz wsplczesna Flora u Fauna. Krakow Nakladem Museum im. Dzieduszyckich. Krakow: Czeionkami drukarni W.L. Anczyca. 385 p.
39. Nowak J., Panow E., Tokarski J., Szafer W., Stach J., 1930. The second woolly Rhinoceros (Coelodonta antiquitatis Blum.) from Starunia, Poland // Bul. Internat. de L'Acad. Pol. des Sci. et des Lettres, Classe des Sc. Math. et Nat. Serie B. Suppl. 47 p.
40. Pigeaud R., Rodet J., Devièse Th., Dufayet Cl., Trelohan-Chauve E., Betton J.-P., Bonic P., 2006. Palaeolithic cave art in West France: an exceptional discovery: the Margot Cave (Mayenne) // Antiquity. V. 80. № 309. http://antiquity.ac.uk/ProjGall/pigeaud/index.html.
41. Schrenck L., 1880. Der erste Fund einer Leiche von Rhinoceros merckii Jaeger. St.-Petersburg // Commissiannaires de l'Academie Imperiale des Sciences de Saint-Petersbourg. V. 27. P.1–55.
42. Walker E.R., Warnick F., Lange K.I., Uible H.E., Hamlet S.E., Davies M.A., Wright P.F., 1964. Mammals of the World. V. 1, 2. Baltimore: The John Hopkins Press. 1500 p.
43. Zukowsky I., 1965. Die Systematik der Gattung Diceros Gray, 1821 // Zoologische Garten. Neue Folge. Bd. 30. S. 1–178.